Takibi tamamen şikayete bağlı olan dolandırıcılık suçu failin yani suçlunun bir şekilde karşısındaki kişiyi hile, korkutma, ikna ya da baskı yoluyla kandırması ya da aldatması ile oluşur. Fail burada ya kendi menfaatine ya da başkalarının menfaati için bu eylemi gerçekleştirmektedir. İşin açıkçası ortada haksız bir çıkar meydana gelmemişse dolandırıcılık suçu da teşkil etmemiş anlamına gelmektedir. Nitelikli dolandırıcılık suçu ise daha kapsamlı bir suça işret etmektedir. Nitelikli dolandırıcılık suçu, suçun dini, manevi, mesleki ya da kamu kurum ve kuruluşların araç olarak kullanılması ile oluşan geniş kapsamlı dolandırıcılık suçudur. Fail burada, kişinin ya da halkın dini, mesleki, sosyal yaşantısı üzerinden hareket ederek onların duygularını istismar etmektedir. Böylece onları içinde bulundukları durumu onlara karşı kullanarak onların zor durumundan faydalanıp kendisine karşı menfaat sağlama amacı gütmektedir. Hatta bunun için kamu kurum ve kuruluşlarını da ön plana çıkararak kişinin paniklemesine ve algısının zayıflamasına sebep olurlar. Böylece onların bu zor halini kullanarak dolandırma yoluna giderler. Uzun zamandır halkın, adınıza kayıtlı araç var, ev, araba var diyerek ya da siyasi söylemleri bir araya getirerek pek çok dolandırıcılık suçu işlemişlerdir.

Dolandırıcılık Suçu Şikayet ve Zamanaşımı

Takibi şikayete bağlı suçlar kapsamında yer almadığı için şikayet başvurusu yapılır yapılmaz yani savcılık suçun varlığını öğrenir öğrenmez soruşturmaya başlamak ve suçun varlığına dair bir kanaat oluşturursa da bir kamu davası açılır. Eğer dolandırıldıysanız, dolandırıcılık suçu için bir şikayet süresinin olmadığını bilmenizde fayda vardır. Yine de dava zaman aşımı süresi sekiz yılı içerdiğinden en geç sekiz yıl içerisinde dolandırıcılık suçu için savcılığa şikayette bulunmak gerekmektedir. 

Basit dolandırıcılık suçu olarak adlandırılan nitelikli dolandırıcılık suçlarına göre daha hafifi kalan basit dolandırıcılık suçu ile tarafların uzlaşması mümkündür. Soruşturma aşamasında ya da kovuşturma sırasında tarafların uzlaştırılması mümkün kılınırken nitelikli dolandırıcılık suçunda is uzlaştırma olmamaktadır.

Dolandırıcılık Suçunu Meydana Getiren Unsurlar

Dolandırıcılık suçunu meydana getiren unsurlara bakıldığında failin birtakım hileli davranışlar sergileyerek menfaat uğruna karşı tarafa nitelikli yalan beyanlarda bulunması gerekmektedir. Nitelik içermeyen bazı yalanları dolandırıcılık suçu kapsamında değerlendirmek mümkün değildir. Aynı zamanda failin niyetlendiği dolandırıcılık işini icra etmesi, faaliyete geçmesi gerekmektedir. Ayrıca fail mağdura veya bir başkasına, kendi menfaatleri için ya da başkalarının menfaati yararına aldatarak bu işten bir çıkar sağlamış olması gerekir.

Dolandırıcılık suçunu meydana getiren unsurların başında hile olgusu gelmektedir. Hile tam anlamıyla nitelikli bir yalana işaret etmektedir. Fail hile ile hedef aldığı kişiyi aldatmalı, onun hilesini anlamaya fırsat vermeyecek kadar yoğun ve ağır olmalıdır. Hile ile gerçekleşecek davranışın aldatıcı bir unsur içerip içermediği mutlaka kontrol edilmelidir. Özellikle yargı aşamasında mağdurun iyi niyetinin ne derecede ve ne dereceye kadar istismar edildiği, güven duygularını kötüye kullanıp kullanmadığı incelemeye almakta yarar vardır. 

Nitelikli Dolandırıcılık Suçunun Cezası

Nitelikli dolandırıcılık suçunda taraflar arasında uzlaşmanın gerçekleşmesi mümkün olmamakla birlikte nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası yeni bir düzenleme ile birlikte 6763 sayılı kanun ile Türk Ceza Kanununun 158. Maddesinde yeniden düzenlenmiştir. Buna göre nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası üç yıldan on yıla kadar istenen hapis cezası ve beş bin lira da adli para cezası vardır.

Nitelikli Dolandırıcılık Suçunun Meydana Çıkışını Sağlayan Şartlar

Türk Ceza Kanununun 158. maddesince nitelikli dolandırıcılık suçu, suç kapsamında düzenlenmiştir. 

Din duygusunun ve manevi hassasiyetlerin istismar edildiği, kişinin içinde bulunduğu zor durumdan yararlanıldığı, bilişim sistemlerinin yanı sıra banka kurum ve kuruluşlarını hileli davranışları arasında araç olarak kullanması, sigorta bedeli veya da ticari bir faaliyet sırasında işlenmiş olması, sosyal medya, basın – yayın gibi kuruluşların sağladığı kolaylık ve ağ bağlantılarından yararlanma yoluyla işlenmiş olması, karşı tarafın algılama yeteneğindeki zayıflıktan yararlanarak suçu işlemiş olması, özellikle kişileri ve tüzel kişilikleri kandırmak adına güven veren kamu kurum ve kuruluşları da araya koyarak hileli davranışta bulunmaları ve hatta kamu kurum ve kuruluşlarını da aldatmaları ile nitelikli dolandırıcılık suçu işlenmiş olur. 

Nitelikli dolandırıcılık suçunu meydana getiren unsurları daha detaylı olarak ele alalım:

Nitelikli dolandırıcılık suçunun dini istismar ederek işlenebilmesi ve bir suç şeklini alabilmesi için dinin, dini değerlerin, o dine inananların dini hassasiyetlerinin aldatma niyeti ile hile yoluyla haksız kazançlar elde edilmesi şeklinde olur. Kişinin algısındaki zayıflıktan yararlanarak elde edilen kazançta ilk bakılması gereken nokta algıdaki zayıflık, algıdaki yeteneksizliktir. Kişi sarhoşluk, yaşlılık ya da zihinsel engeli sebebi ile algılamak konusunda zayıf bir yetiye sahip olabilir. Mağdurun bu durumundan yaralanan fail bu sayede kişiyi dolandırabilir ve haksız kazanç elde edebilir. Bazen de fail, kendisini kamu görevlisi olarak tanıtabilir. Sigorta merkezleri ya da kredi kurumları ile münasebeti olduğunu söyleyebilir. Böylece kişilerin güvenini kazanarak işlediği suçların tamamı nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamına girmektedir. 

Dolandırıcılık Suçu ve Cezayı Arttıran Haller

Türk Ceza Kanununun 157. maddesindeki basit dolandırıcılık suçların ve Türk Ceza Kanununun 158. maddesindeki nitelikli dolandırıcılık suçların kaç kişi ile işlendiği konusu önem taşımaktadır. Üç ya da daha fazla kişi ile işlenmiş bir suç varsa ortada, o halde cezası da yarı oranında arttırılır. Eğer örgütsel bir yapı varsa ceza bir kat oranında arttırılmaktadır.

Odak kelime: Dolandırıcılık suçu

Meta Açıklama: Takibi tamamen şikayete bağlı olan dolandırıcılık suçu failin yani suçlunun bir şekilde karşısındaki kişiyi hile, korkutma, ikna ya da baskı yoluyla kandırması ya da aldatması ile oluşur.

Etiketler: Dolandırıcılık suçu

Nitelikli dolandırıcılık suçu

Basit dolandırıcılık suçu

Dolandırıcılık suçu zamanaşımı

Dolandırıcılık suçunun unsurları

Dolandırıcılık suçunu arttıran haller