Türk Ceza Kanunu’muzda örgüt kavramı iki farklı çerçevede düzenlenmiştir. TCK m.220’de ve TCK m.341’de düzenlenmiştir. Suçun genel ilkeleri m.220’de düzenlenmiştir. Örgüte ekonomik yardım kavramının anlaşılması için öncelikle örgüt kavramı üzerinde durulması gerekmektedir. 

 

Örgüt Nedir?

 

Örgüt; en az üç kişi tarafından bir araya gelinerek kurulmuş, hiyerarşik yapıya sahip, bir amaç doğrultusunda bir araya gelen insanların örgüt amacını meydana getirmek için süreklilik arz eden bir oluşumdur.

Terörle Mücadele Kanunu kapsamında düzenlenen terör örgütleri ise silahlı örgüt kapsamında TCK m.341’de düzenlenmiştir. Terör örgütünün tanımı da suç işleme amacıyla kurulan örgüte benzemektedir. Aralarındaki farklılık terör örgütünün siyasi saik ile hareket etmesi nedeniyledir. 

Örgüt yöneticiliği suçu, hiyerarşik yapıda üst kademede yer alıp emir veren statüsünde bulunan kişilerin işlediği suçtur. Örgüt üyeliği suçu ise kişinin iradesi doğrultusunda örgütün hiyerarşik yapısına dâhil olup kendisine verilecek görevleri yerine getirmesi ile söz konusu olur. Organik bağın tespiti kişinin içerisinde bulunduğu durumun nitelendirilmesi açısından oldukça önemlidir. Çünkü kişiler örgüt üyeleri olmasalar dahi örgüt lehine suç işleyebilmektedirler. Örgüt üyesi olmanın en önemli özelliği canlı bir bağın süreklilik arz eder biçimde bulunmasıdır. Kişi, örgüt liderlerine karşı tamamen teslimiyet altında olmalı ve onların emirlerini kendi iradesi doğrultusunda yerine getirmelidir. Örgüt adına suç işleme suçunda ise fail ile örgüt arasında organik bir bağ yoktur. Suçun işlenmesi örgüt tarafından istenmiştir, fail de bir menfaat doğrultusunda veya karşılıksız olarak bu fiili yerine getirmiştir. 

Örgüte Yardım Etme Suçu

 

Örgüte ekonomik yardım, örgüte yardım etme suçu kapsamında yer alan fiillerden biridir. Kişinin örgüt hiyerarşisine katılmış olması gerekmez. Bir örgütsel faaliyetin veya suç fiilinin işlenmesi için bilerek ve isteyerek yardım eden kişi bu suçu işlemiş sayılmaktadır. 

Bu yardım bilerek ve isteyerek gerçekleştirilir; fakat süreklilik arz etmez.  Suç işleme amacıyla kurulan örgüte karşı yapılacak yardımlardan bazıları: 

  • Yiyecek ve içecek ihtiyaçlarını giderme,
  • Barınma ihtiyaçlarını giderme,
  • Örgütün faaliyetlerini yerine getireceği bölge hakkında bilgi sunma,
  • Suç işlendikten sonra suça karışan eşyaları taşıma veya saklama,
  • Suçun işlenmesini kolaylaştırmak maksadıyla eşya temin etme,
  • Örgütün faaliyetlerini yerine getirebilmesi açısından ekonomik yardımda bulunma,
  • Örgütün faaliyetlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan bilgi ve belgeleri temin etme.

Örgüte silah temin etme, yardım etme kapsamında sayılmamıştır. TCK m.315’te ayrıca düzenlenen bir suçtur. 

Örgüte Ekonomik Yardımda Bulunma Suçunun Unsurları

 

Bu suç, TCK m.220 kapsamında suç işlemek maksadı ile kurulan suç örgütüne yardım kapsamında ise korunan hukuki menfaat kamu barışıdır. TCK m.341 çerçevesinde kurulan silahlı örgüte yardım söz konusu ise korunan menfaat devletin güvenliğidir. 

Fail her iki durumda da herkes olabilir, fail bakımından özel bir nitelik aranmamıştır. Bu nedenle özgü suçlar kapsamında değildir. 

Örgüte ekonomik yardım etme suçu icrai nitelikte bir suçtur. İhmali şekilde işlenmesi mümkün değildir. İcrai nitelikte olduğu için teşebbüs açısından da elverişlidir. İcra hareketlerinin bölünmesi halinde teşebbüs söz konusu olabilir. 

Suçun işlenebilmesi için kanun koyucu “bilme ve isteme” şartını öngörmüştür. Ekonomik yardımın bir örgüte yönelik yapıldığını bilmeyen kişi, gerçekleştirdiği eylem nedeni ile cezalandırılamaz. Suçun işlenebilmesi için genel kast yeterlidir. Suç doğrudan kast ile işlenebilir. Taksirle işlenmesi mümkün değildir. Gerçekleştirilen fiilin hukuka aykırı olması gerekmektedir. Hukuka uygunluk nedenlerinin bulunduğu hallerde ve kusuru kaldıran hallerin bulunması halinde gerçekleştirilen fiil nedeni ile cezalandırma söz konusu olmaz. 

Örgüte Ekonomik Yardımda Bulunma Suçunun Cezası

 

Söz konusu olan örgüt adi nitelikte ise TCK m.220 uygulanır. Örgüt içinde hiyerarşik yapıya dahil olmadan, bilerek ve isteyerek yardımda bulunan kişi örgüt üyesiymiş gibi cezalandırılır. Yani 1 ila 3 yıl arasında cezalandırılması söz konusu olur. Ancak kişinin yardımının niteliği göz önüne alınarak verilecek ceza 1/3’ine kadar indirilebilir. Bu konu hakimin takdirindedir. 

Örgüt silahlı bir örgüt ise verilecek ceza dörtte birinden yarısına kadar artırılır. Yardım etme fiili başlı başına bir suçu meydana getiriyorsa fail bu suçtan dolayı da ayrıca cezalandırılır. 

Failin yardım ettiği örgüt silahlı örgüt veya terör örgütü ise TCK m.341 uygulanır. Örgüte yardım eden kişi silahlı terör örgütü üyesiymiş gibi cezalandırılır. Yani 5 ila 10 yıl arasında cezalandırılması mevzu bahis olacaktır. Örgüte yardım nedeniyle verilecek olan ceza yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir. İndirim yapıldıktan sonra Terörle Mücadele Kanunu m.5 gereğince ceza yarı oranında artırılarak verilir. Bu hüküm çocuklar hakkında uygulanmaz. 

Örgüte ekonomik yardım suçunu bilerek ve isteyerek yerine getiren kişi gönüllü olarak teslim olursa ve örgüt yapısı ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar hakkında bilgi verirse hakkında bir cezaya hükmolunmaz. Failin bu bilgileri yakalandıktan sonra vermesi halinde ise bu suçtan dolayı verilecek cezada üçte birden dörtte üçe kadar indirim yapılır. Etkin pişmanlıktan faydalanan kişi hakkında 1 yıl denetimli serbestlik kararı verilir. İhtiyaç halinde bu süre 3 yıla kadar uzatılır. Bu hükümler kişi hakkında yalnızca bir defa uygulanabilir. Birden fazla kez uygulanması söz konusu değildir. 

Yargılama asliye ceza mahkemesinde yapılmaktadır. Örgütün işlediği suçlar ağır ceza mahkemesinin yargılama alanında kalıyorsa yargılama ağır ceza mahkemesi tarafından yapılır. Bu suç şikayete tabi suçlar arasında sayılmadığından savcılık tarafından re’sen soruşturulur. Bu suça karşın herhangi bir şikayet zamanaşımı söz konusu değildir. 

Yapılacak yargılamada olağan zamanaşımı süresi 8 yıldır.