b.Yasak Madde Kullanma Suçu

Yasak madde addedilen uyuşturucu maddelere olan bağımlılık, uygarlığımızın getirdiği bunalım ile çok yakından ilgilidir. Toplumsal ve ekonomik yaşama düzenindeki teknolojinin de etkisiyle hızlı değişmeler, çoğu kez uyuşturucu madde kullananların sayısının artmasına etken olmaktadır. Oldukça şaşırtıcı bulunsa da uyuşturucu maddelerin siyasal bir özelliği vardır ve bazı devletlerin çıkarları ile yakından ilişkisi bulunmaktadır. Bu nedenle uyuşturucu madde bağımlılığı ile mücadele uluslararası işbirliğini gerektirmektedir. Her devlet ve toplum için uyuşturucu madde kullanan bireyi büyük bir toplumsal sorumluluktur ve onun geri kazanımı büyük bir yüktür. Zira uyuşturucu madde bağımlılığı biyopsikososyal bir rahatsızlık olarak biyolojik, psikolojik ve sosyal birçok boyutu bulunmaktadır. 

Uyuşturucu kullanmak için satın alınması, kabul edilmesi, bulundurulması ile birlikte kullanılması da birçok ülkede olduğu gibi TCK'da da bir suç olarak kabul edilmektedir. Daha önce kullanımının suç olarak görülmediği TCK’da, 191.maddesine 2014’te eklenen “uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak” ibaresi ile artık kullanımı açıkça suç olarak kabul edilmiştir. Eski düzenleme yasak madde kullanımını suç olarak görmemekle birlikte denetimli serbestlik tedbirini uygulamaktaydı. Ancak Yargıtay kararlarında yasak maddeyi kullanmak bir şekilde satın alma, bulundurma kabul etmeyi de beraberinde getirdiğinden suç olarak kabul edilmekteydi. Yeni düzenleme bu ikileme son vermiş ve açık olarak uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmayı suç olarak kabul etmiştir. 

Bunun yanı sıra, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmanın suç olarak görülmesinde, bu suçla daha etkin mücadele etmek ve toplumu uyuşturucuya karşı daha etkin korumak amaçlanmıştır. Zaten suçun düzenlendiği 191. maddenin Kanun’un “Topluma Karşı İşlenen Suçlar” kısmında yer alması, toplum sağlığının baz alınmasındandır. Düzenlemenin gerekçesinde bireyin sağlığını da kapsayacak nitelikte genel sağlık veya kamu sağlığının düşünüldüğü yazılmıştır. Burada, toplum sağlığının korunması, bireyin sağlığının korunması ve birey sağlığı ise, bireyin rızasının alınmamasına rağmen gerçekleşmektedir. Bu nedenle de suçun cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis olarak belirlenmiştir ve aşağıda ayrıntısını göreceğiniz üzere tedavi kapsamına alınmıştır. 

Yine yeni düzenleme suçun soruşturulması ve kovuşturulması bakımından eski düzenlemeden tamamen farklıdır. Soruşturma aşaması bakımından Cumhuriyet savcısına kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik tedbirine karar vermesi bakımından geniş bir yetki verilmiştir. Söz konusu suç nedeniyle başlatılan soruşturmada, kişi hakkında, koşul aranmaksızın, Cumhuriyet savcısı tarafından, beş yıl süreyle, kamu davasının açılmasının ertelenmesine kararı verilmesi gerekmektedir. Savcı, kişiyi erteleme süresi içinde kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde ortaya çıkabilecek hukuki sonuçlar konusunda uyarmakla yükümlüdür.Ayrıca kişi hakkında en az 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır ve bu süre Cumhuriyet Savcısının kararı ile üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl uzatılabilir. Denetimli serbestlik tedbiri kararı verilen kişi hakkında gerekirse tedavi alması tedbirine de başvurulabilir. 

Eğer şüpheli bu beş yıl içinde yükümlülüklerini ve uygulanan tedavinin yükümlülüklerini yerine getirirse hakkında kamu davası açılmayacak ve kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilecektir. Ancak şüpheli bu süre zarfında yükümlülüklerini yerine getirmez ve uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaya devam ederse hakkında kamu davası açılacak ve kamu davasının ertelenmesi hükmü uygulanmayacaktır. 

 

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmanın Kapsamı Nedir?

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaktan kast edilen, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin vücuda zerk edilmesidir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin yenilmesi, içilmesi, vücuda şırınga edilmesi, yakılarak dumanın solunması veya bir kısım uyuşturucu veya uyarıcılarda olduğu gibi koklanması, kullanmak kavramı içinde değerlendirilmelidir. Kullanmak eylemi, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin kendi özelliğinden kaynaklanan hangi biçimde olursa olsun vücut içine alınması veya onun etkisi altına girilmesini sağlayan tüm yolları ifade etmektedir. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımının, hangi amaç ile gerçekleştiği, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak suçu bakımından, önemli bir husus olarak değerlendirilemez. Bu nedenle, uyuşturucu veya uyarıcının keyif almak, sıkıntısını gidermek, acı veya ağrısını dindirmek ve hatta intihar etmek amacıyla da kullanılmış olmak arasında fark yoktur.

Kullanmak hareketi bir tek kez bile gerçekleşmesi suçun ortaya çıkması için yeterlidir. Kullanımın birçok kez tekrar edilmesi her kullanımın bir tek ayrı suç olarak kabul edilmesini gerektirmez. Uyuşturucu veya uyarıcının birçok kez artarda veya rutin aralıklarla yenilmesi, içilmesi, solunması veya vücuda şırınga edilmesi hareketleri bir bütün halinde tek bir suçu meydana getiren eylemler olarak değerlendirilir ve bir birinden bağımsız hareketler olarak kabul edilmez. Bir başka anlatım ile suç tektir.

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak gerekir. Bu ise suçun bilinçli işlenmesini gerektirir. Yani kullanmak için satın alınan maddenin uyuşturucu veya uyarıcı madde olduğunu bilmek, böylesi bir maddeyi satın almayı istemek, kabul etmeyi bilmek ve istemek; söz konusu maddeyi bulundurmayı bilmek ve istemek ile uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi bilerek ve isteyerek kullanmak demektir.  İşte bu noktada suçun kapsamı için önemli bir ayrıma gitmek gerekmektedir. Kullanmak ve ticaretini yapmak ayrı kapsamlarda tutulmakta ve ayrı suçlar sayılmaktadır. 

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma suçunun, ticaretinin yapılması suçundan ayırt edilmesi çok yaşamsaldır. Alınacak cezayı ciddi şekilde değiştirecektir. Bu nedenle suçun unsurları için Yargıtay içtihatları önemli kriterler belirlemiştir: Kişinin hareketleri, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma alışkanlığı, failin ekonomik durumu, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin miktarı ve uyuşturucu madde veya uyuşturucu maddenin bulundurulduğu yer ve bulundurulma biçimidir.